Ontmoetingskerk Oentsjerk
Een kerk met een bijzonder verhaal
De Ontmoetingskerk aan de Rengersweg in Oentsjerk heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de 19e eeuw. Het huidige kerkgebouw werd in 1874 gebouwd voor de Afgescheiden Gemeente, waaruit later de Gereformeerde Kerk van Oenkerk voortkwam.
De geschiedenis van deze geloofsgemeenschap begon al eerder. Op 21 augustus 1836 stichtte een groep gemeenteleden, die zich had afgescheiden van de Hervormde Kerk in Oenkerk, een eigen kerkelijke gemeente.
In 1845 bouwde deze jonge gemeente haar eerste kerkje aan de Achterweg bij Mûnein, tegenwoordig de Kaetsjemuoiwei. Bijna dertig jaar later, in 1874, verhuisde de gemeente naar een nieuw kerkgebouw aan de toenmalige Voorweg in Oentsjerk, de huidige Rengersweg.
Na een aanvankelijk moeizame start groeide de Gereformeerde Kerk uit tot de grootste kerkelijke gemeenschap van de Trynwâlden. Op het hoogtepunt in 1979 telde de gemeente bijna 1.600 leden.
De geschiedenis van deze gemeente is uitgebreid beschreven in het boek De kerk in het midden, dat in 1986 verscheen ter gelegenheid van het 150-jarig bestaan.
Tegenwoordig draagt het gebouw de naam Ontmoetingskerk. Een passende naam voor een plek waar mensen samenkomen om hun geloof te delen, elkaar te ontmoeten en zich met elkaar verbonden te voelen. De kerk wordt regelmatig gebruikt voor gezamenlijke vieringen van de Protestantse Gemeente Trynwâlden.
Van eenvoudige kerk tot markant gebouw
De bouw van de Ontmoetingskerk verliep in 1874 opvallend snel. Op 18 april vond de aanbesteding plaats en nog geen vier maanden later, op zondag 9 augustus, werd de nieuwe kerk feestelijk ingewijd.
De totale bouwkosten, inclusief de grond en de pastorie, bedroegen destijds minder dan 10.000 gulden.
Het oorspronkelijke kerkgebouw was vrij eenvoudig van opzet. In 1907 volgde een grote uitbreiding, waarbij twee zijvleugels werden aangebouwd en de kerk een klein, spits torentje kreeg. Ook werd aan de achterzijde een consistorie toegevoegd, een ruimte voor onder meer bijeenkomsten van de kerkenraad.
Door deze verbouwing kreeg het gebouw zijn herkenbare uitstraling, passend bij de gereformeerde kerkarchitectuur van die tijd.
De kerk en haar omgeving
Ook de gebouwen rondom de Ontmoetingskerk vertellen een deel van haar geschiedenis.
In 1911 werd naast de kerk een ruime pastorie gebouwd. Deze werd in 1967 afgebroken en vervangen door de huidige predikantswoning.
Naast de kerk stond ook een Christelijke Lagere School, gebouwd in 1900. Het fietsenhok van deze school mocht destijds eveneens worden gebruikt door kerkgangers. Een mooi voorbeeld van de nauwe verbondenheid tussen kerk, school en dorpsgemeenschap.
Een interieur dat met de tijd veranderde
Net als de buitenkant heeft ook het interieur van de Ontmoetingskerk door de jaren heen verschillende veranderingen ondergaan.
Aanvankelijk was de inrichting eenvoudig en sober. Tijdens de grote verbouwing van 1907 werd de toen nog vrij jonge preekstoel met het bijbehorende klankbord verwijderd. Daarvoor in de plaats kwam een nieuwe kansel, geplaatst in een koepelvormige ruimte.
In 1951 werden in beide zijvleugels galerijen aangebracht. Hierdoor nam het aantal zitplaatsen flink toe.
De inrichting van de kerk weerspiegelde destijds ook de gewoonten van de samenleving. Zo waren er aan de noordzijde banken voor vrouwen en aan de zuidzijde banken voor mannen. De boeren hadden hun vaste plaatsen achter in de kerk. De zitplaatsen waren genummerd en veel gemeenteleden hadden een eigen vaste plek.
Later verdwenen deze verschillen en werden de vaste zitplaatsen afgeschaft.
Een kerk die met haar gemeente meegroeide
In 1963 werd het interieur opnieuw ingrijpend vernieuwd. De preekstoel en de indeling van de kerkzaal werden daarbij flink aangepast.
Ook in de jaren daarna bleef het gebouw zich ontwikkelen:
-
1985: de kerkbanken in de zijbeuken werden vervangen door stoelen.
-
2004: tijdens een nieuwe verbouwing maakten ook de laatste vaste kerkbanken in de kerkzaal plaats voor stoelen.
Door deze veranderingen ontstond een flexibelere ruimte, die beter geschikt is voor verschillende soorten vieringen en bijeenkomsten.
Met ruim 400 zitplaatsen is de Ontmoetingskerk de grootste kerk van de Trynwâlden.
Bijzondere details om te ontdekken
Wie de Ontmoetingskerk goed bekijkt, ontdekt verschillende karakteristieke elementen die herinneren aan haar geschiedenis.
Een van de opvallendste kenmerken zijn de fraaie gekleurde glas-in-loodramen. Vooral het ronde rozetraam boven de preekstoel trekt de aandacht. Het geeft de kerkzaal een bijzondere uitstraling.
Ook aan de buitenzijde zijn mooie details te vinden. De sierlijke boogvormen in de topgevel zijn kenmerkend voor veel gereformeerde kerkgebouwen uit deze periode.
In de voorgevel bevinden zich bovendien twee gevelstenen. Deze herinneren aan twee belangrijke momenten in de geschiedenis van de kerk: de oorspronkelijke bouw in 1874 en de grote uitbreiding in 1907.
Een plek van geloof en ontmoeting
Al meer dan 150 jaar neemt de Ontmoetingskerk een belangrijke plaats in binnen het kerkelijk leven van Oentsjerk en de Trynwâlden.
Wat begon als een kerkgebouw voor een jonge, afgescheiden geloofsgemeenschap, groeide uit tot een vertrouwde plek voor generaties gemeenteleden.
Vandaag de dag is de Ontmoetingskerk een plek waar verleden en heden samenkomen. Een gebouw met een eigen geschiedenis, maar vooral ook een plaats waar mensen elkaar blijven ontmoeten, samen vieren en hun geloof delen.